Chọn hướng học sau THPT không chỉ là chọn một tên ngành. Đại học, cao đẳng sư phạm, giáo dục nghề nghiệp và các lộ trình học tập khác có mục tiêu, điều kiện và cách tổ chức riêng. Một quyết định tốt bắt đầu từ việc hiểu bản thân và kiểm tra thông tin cụ thể của chương trình.
Chỉ thị về kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh năm 2026 yêu cầu tăng cường tư vấn hướng nghiệp, định hướng phân luồng vào giáo dục nghề nghiệp phù hợp với năng lực người học và nhu cầu thực tế địa phương. Từ tinh thần đó, học sinh có thể tự đặt bốn câu hỏi trước khi lập danh sách lựa chọn.
1. Tôi muốn làm những công việc gì?
Hãy ghi lại hai hoặc ba nhóm công việc muốn tìm hiểu, mô tả một ngày làm việc điển hình và kỹ năng thường dùng. Có thể trò chuyện với người đang làm nghề, quan sát một buổi thực hành hoặc tham gia trải nghiệm ngắn. Đừng kết luận chỉ từ tên ngành hấp dẫn hay một video giới thiệu.
2. Tôi có thế mạnh và điều kiện học tập nào?
Đối chiếu môn học, khả năng thực hành, sở thích, sức khỏe, thời gian và nguồn lực của gia đình. Kết quả một bài trắc nghiệm sở thích có thể gợi mở câu hỏi, nhưng không phải quyết định thay người học. Nếu còn phân vân, hãy trao đổi với giáo viên, người làm nghề và gia đình bằng những ví dụ cụ thể về việc mình muốn thử.
3. Chương trình thực sự dạy gì?
Trên website chính thức của trường, tìm khung chương trình, chuẩn đầu ra, thời lượng thực tập, môi trường học, điều kiện tuyển sinh và đơn vị cấp bằng. Cùng một tên ngành có thể có định hướng, học phí và địa điểm học khác nhau. Với chương trình liên kết hoặc quảng cáo đào tạo nhanh, cần kiểm tra tư cách hoạt động và các điều kiện công bố.
4. Tôi sẽ so sánh các lựa chọn ra sao?
Tạo bảng gồm ba đến năm lựa chọn, mỗi dòng ghi loại hình đào tạo, ngành hoặc nghề, thời gian học, tổng chi phí dự kiến, điều kiện đầu vào, cơ hội thực hành và nguồn dẫn. Đánh dấu những mục chưa được xác nhận để hỏi trường. Nên có một lựa chọn phù hợp năng lực hiện tại và phương án dự phòng có thể thực hiện, thay vì xếp hạng theo lời truyền miệng.
Sau khi so sánh, học sinh có thể dành một tuần tìm hiểu sâu hai lựa chọn ưu tiên, hỏi thêm về chương trình rồi cập nhật bảng. Sở thích và kế hoạch có thể thay đổi khi có trải nghiệm mới; việc chọn hướng học là một quá trình tìm hiểu có căn cứ.
Nguồn tham khảo: Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT: Chỉ thị về kỳ thi và tuyển sinh năm 2026. Bốn câu hỏi là hướng dẫn thực hành do DIHOC.vn biên soạn.
